Υγεία

Ακατάλληλες οι χειρουργικές μάσκες σε κλειστούς χώρους;

Η πανδημία και η ανάγκη χρήσης μάσκας δημιουργεί το καίριο ερώτημα αν οι χρησιμοποιούμενες μάσκες είναι αξιόπιστες και επίσης ποιες προστατεύουν καλύτερα.

Σε ευρωπαϊκό έδαφος έχουν κατασχεθεί εκατομμύρια μάσκες «μαϊμού»! Το ερώτημα αντικρίζεται στο παρόν άρθρο, από τη σκοπιά της Μηχανικής των Ρευστών και της Αεροδυναμικής.

Υπάρχουν, σύμφωνα με τους επιδημιολόγους, δύο τρόποι μετάδοσης του ιού. Ο ΑΜΕΣΟΣ και ο ΕΜΜΕΣΟΣ τρόπος. Ο άμεσος τρόπος αναφέρεται σε μόλυνση από επαφή με θετικό κρούσμα για σχετικά αρκετό χρονικό διάστημα, σε συνομιλία ή πρόσωπο με πρόσωπο, από βήχα ή φτάρνισμα, σε ανοικτό ή κλειστό χώρο. Ο έμμεσος τρόπος παραπέμπει σε μόλυνση σε ΚΛΕΙΣΤΟΥΣ χώρους όπου το Ιικό φορτίο είναι ψηλό. Στον έμμεσο τρόπο μπορεί να μολυνθούμε ακόμη και αν δεν συνομιλούμε με το θετικό κρούσμα. Η αιώρηση αερολυμάτων και η εισχώρηση μέρους αυτών, μέσω της αναπνοής, στους αεραγωγούς των παρευρισκομένων είναι πολύ πιθανή, ακόμα και αν φορούν τις κοινές χειρουργικές μάσκες.

Η διαφορά των σταγονιδίων και των αερολυμάτων(αεροζόλ) έγκειται στη διάμετρο τους και ως εκ τούτου στο βάρος τους. Η ομιλία και ο βήχας παράγουν και τους δύο τύπους σταγονιδίων. Τα αερολύματα (αεροζόλ), σαν ελαφρύτερα, αιωρούνται για περισσότερο χρόνο στον αέρα, μολύνουν ως εκ τούτου ευκολότερα τους παρευρισκόμενους.

Στην αεροδυναμική ο αέρας ακολουθεί το δρόμο της μικρότερης αντίστασης. Έτσι τα εκπνεόμενα αερολύματα(αεροζόλ) διαφεύγουν σε χειρουργικές μάσκες πλευρικά, από δεξιά ή αριστερά της μάσκας ή κοντά στη μύτη, όπου δημιουργούνται κενά, δηλαδή ελεύθεροι (χωρίς αντίσταση) αεραγωγοί. Οι φορείς του ιού μολύνουν ως εκ τούτου τον περιβάλλοντα χώρο, ειδικά τους κλειστούς χώρους. Με παρόμοιο τρόπο συμβαίνει το ανάποδο, δηλαδή η εισπνοή. Μέσα από αυτά τα κενά της μάσκας εισέρχεται κατά ένα μεγάλο μέρος και ο προς αναπνοή αέρας, αφιλτράριστος, ήτοι μολυσμένος σε χώρους υψηλού Ιικού φορτίου. Επιπλέον, η καθόλου αεροστεγής εφαρμογή των χειρουργικών μασκών στο πρόσωπο και η δημιουργία αυτών των κενών, μεταξύ μάσκας και προσώπου, δύναται να μολύνει πλευρικά και άμεσα, ειδικά όσους κάθονται δίπλα και σε κοντινές αποστάσεις π.χ. μισό μέτρο.

Είναι ακριβώς για τους πιο πάνω λόγους που πρέπει σε κλειστούς χώρους όλη η προσπάθεια να επικεντρώνεται στη διασφάλιση της ροής καθαρού αέρα, είτε από το κρούσμα προς τον περιβάλλοντα χώρο είτε από το χώρο προς τους αεραγωγούς στο σώμα των παρευρισκόμενων. Είναι σε κλειστούς χώρους πέραν από αναγκαίο να γίνεται μέριμνα για σωστό φυσικό ή τεχνητό εξαερισμό και επιλογή της σωστής μάσκας από τους παρευρισκόμενους, για ολικό φιλτράρισμα του εισπνεόμενου αλλά και του εκπνεόμενου αέρα.

Οι κοινές χειρουργικές μάσκες προσφέρουν προστασία στην άμεση μόλυνση, τόσο σε ανοικτούς όσο και σε κλειστούς χώρους. Δεν μπορούν όμως να προφυλάξουν αποτελεσματικά σε κλειστούς χώρους, π.χ. τάξεις σε σχολεία και χώρους συνεδριάσεων και να εμποδίσουν την έμμεση μόλυνση. Η διάχυση από θετικό κρούσμα που φορεί χειρουργική μάσκα εκπνεόμενων σταγονιδίων και ειδικά σταγονιδίων τύπου αεροζόλ(αερολυμάτων) αυξάνει το Ιικό φορτίο του χώρου.. Οι

χειρουργικές μάσκες μειώνουν δραστικά μόνο την απόσταση των εκπεμπόμενων λόγω της εκπνοής σταγονιδίων. Τα εκπνεόμενα σταγονίδια τύπου αεροζόλ όμως δεν φιλτράρονται ικανοποιητικά από αυτού του είδους τις μάσκες, αλλάζουν απλά κατεύθυνση (εκτρέπονται), οπότε εμποδίζουν μόνο την πρόσωπο με πρόσωπο μόλυνση. Ως εκ των πιο πάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι οι κοινές χειρουργικές μάσκες ή ακόμη και παρόμοιου τύπου μάσκες, δεν εμποδίζουν την έμμεση μόλυνση σε κλειστούς χώρους, προστατεύουν μόνο από την άμεση μόλυνση.

Πολύ «καθαρότερη» είναι η ροή αέρα μέσα από μάσκες των τύπων FFP 2 και FFP 3, Εάν για κάθε πρόσωπο επιλέγεται το σωστό μέγεθος ούτως ώστε η μάσκα να εφαρμόζει αεροστεγώς, χωρίς κενά διαφυγής ή εισχώρησης αφιλτράριστου αέρα, τότε η ροή οδηγείται αποκλειστικά μέσα από το φίλτρο όπου τα σταγονίδια και ειδικά τα αερολύματα (αεροζόλ) κατακρατούνται.

Αντώνης Τρακκίδης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Δημοτικός Σύμβουλος.

Δείτε Περισσότερα

Σχετικά Άρθρα

Δείτε Επίσης
Close
Back to top button